Спортын төрлүүд...

Спортын төрлүүд

Энэ удаагийн Азийн наадамд еСпорт буюу цахим спорт, каное поло зэрэг спортууд үзүүлэх тоглолт хийнэ. Нийт 40 спортын төрөлд нийт 465 багц медалийн төлөө өрсөлдөх юм.

Байт харваа

Нум ба сум ашиглан байг онож өрсөлддөг спорт юм. Байт харваа хоёр төрөлтэй бөгөөд компаунд ба рекурв гэнэ. Рекурв төрөлд эрэгтэй, эмэгтэй ганцаарчилсан болон багийн төрөл, холимог багийн төрлөөр медальтнууд шалгаруулах бол компаунд төрөлд эрэгтэй, эмэгтэй болон холимог багийн төрөлд тамирчид өрсөлдөнө. Байт харвааны төрөл 1978 оны Бангкокийн Азийн наадмаас хойш энэ наадмын салшгүй нэг хэсэг болжээ. Өмнөд Солонгосын харваачид 1982 оны Шинэ Делигийн Азийн наадмаас хойш тасралтгүй медаль хүртэж буй.

Хөнгөн атлетик

Бүх спортын хатан хаан гэгддэг хөнгөн атлетикийн төрөлд гүйлт, үсрэх болон шидэлтийн төрлүүд багтдаг. Аливаа спортын наадмын хамгийн том, нүсэр арга хэмжээ болдог нь хөнгөн атлетик. Эрэгтэйчүүд 24 спортын төрлөөр, эмэгтэйчүүд 23 спортын төрлөөр өрсөлдөнө. Хөнгөн атлетик анхны буюу 1951 оны Шинэ Делигийн Азийн наадамд багтаж байв. Япон болон Хятадын тамирчид амжилттай оролцдог.

Бадминтон

Ази тивийнхэний хувьд хамгийн олон хүн хичээллэдэг спортын нэг бол бадминтон. Энэ спортын төрөл 1962 оны Жакартагийн Азийн наадмаас хойш багтсан аж. Манай улсад энэ спортыг өдөн бөмбөг, агаарын теннис гэж нэрлэдэг бөгөөд өрсөлдөгч хоёр хос (эсвэл дөрөв байж болно) буюу ганц тамирчин тороор тусгаарлагдсан, эсрэг талынхаа хамгаалж буй дөрвөлжин талбай руу довтолж тоглодог цохиуртай спорт. Бадминтоны бөмбөг салхинд амархан хийсдэг учир түүнээс сэргийлж битүү танхимд тэмцээн болдог уламжлалтай. Хятадын баг тамирчид дийлэнх медалийг түүдэг.

Бэйсбол

Бэйсбол нь ес, есөн тоглогчтой хоёр багийн хооронд бөмбөг ба цохиур ашиглан тоглодог спортын төрөл. Бэйсбол нь 1994 оны Хирошимагийн Азийн наадмаас хойш, харин софтбол 1990 оны Бээжингийн наадмаас хойш багтжээ. Энэ хоёр спорт тун ойролцоо бөгөөд бэйсбол нь арай том талбайд болдог онцлогтой. Азийн наадамд бэйсболын төрөлд зөвхөн эрчүүд, софтболын төрөлд зөвхөн эмэгтэйчүүд өрсөлддөг байна.

Сагсан бөмбөг

Сагсан бөмбөг нь нэг төрлийн багийн спорт юм. Сагсан бөмбөгийн талбайд тус бүр 5 хүнтэй хоёр баг дүрмийн дагуу өрсөлдөгч талын цагирагт бөмбөг шидэж эсвэл тохож оруулан оноо цуглуулж, цаг дуусахад хамгийн олон оноотой нь хождог. Сагсан бөмбөгийн спорт АНУ-д илүү хөгжсөн ч Өмнөд Америк, баруун Европын орнууд болон Азийн зарим бүс нутагт тэр тусмаа Индонез улсад илүү хөгжсөн. Анхны Азийн наадмын хөтөлбөрт багтсанаас хойш хасагдаагүй.

3х3 сагсан бөмбөг

Энэ удаагийн Азийн наадамд шинээр нэмэгдсэн төрлийн нэг. Бүх багууд дөрвөн тоглогчтой байх бөгөөд талбайд гурвын эсрэг гурав тоглоно. Бүгд хэсгийн шатнаас гараагаа эхэлж, хамгийн өндөр оноотой хоёр баг дараагийн шатанд шалгарах юм. Улмаар хасагдах шатанд шалгарсан найман баг сугалааны дагуу хоорондоо өрсөлдөнө.

Элсний волейбол

Волейболын нэгэн төрөл ч элсэн дээр зөвхөн хоёрын эсрэг хоёр тамирчин өрсөлддөг юм. Энэ жилээс мөн анх удаа нэмэгдэж орсон төрөл.

Боулинг

Том хотын иргэдийн дунд амралт зугаалга маягаар боулинг тоглож, сонирхогчид олон бий. Боулингийн спорт 1978 оны Бангкокын Азийн наадмаас анх хөтөлбөрт багтсан ч дунд нь хоёр удаа өнжсөн тохиолдол бий. Тодруулбал, Шинэ Дэли 1982, Бээжин 1990 онд тус бүр хасагдсан. Боулингийн спорт зургаан төрлөөр зохиогдоно. Эрэгтэй, эмэгтэй ганцаарчилсан болон хос, гурвалсан болон багийн төрлөөр болох аж.

Бокс

Сонирхогчдын боксын төрөл 1954 оны Манилагийн Азийн наадмаас хойш хөтөлбөрт багтсан. Эрэгтэйчүүдийн төрөлд 11 жинд медальтан тодроно. Тодруулбал, 48 кг, 51, 54, 57, 60, 64, 69, 75, 81, 91, +91 кг-д аварга тодрох аж.

Харин эмэгтэйчүүд ердөө гурав буюу 51, 60, 75 кг-д хүч сорино. Боксын төрөлд Өмнөд Солонгос, Тайланд, Казахстан, Филиппиний баг тамирчид тэргүүлдэг.

Хөзөр/Bridge

“Bridge” хэмээх хөзрийн тоглоом нь дөрвөн тоглогчтой. Оюуны спортын төрөлд хамрах энэ төрлийн төрөл Азийн наадамд шинээр нэмэгджээ.

Каноэ завины уралдаан

Каноэ завины уралдаан хоёр төрлөөр зохиогдоно. Нэг нь каноэ слалом, нөгөөх нь каноэ спринт төрөл. Слалом нь илүү ширүүн, голын урсгалд зориулсан уралдаан бол нөгөөх нь тогтвортой усанд уралддаг. Каноэ спринт нь олимпийн төрөлд багтдаг боловч слалом нь олимпийн бус төрөлд хамаарна.

Каноэ спринт нь эрэгтэй, эмэгтэй нийт 12 төрлөөр зохиогдоно.

Дугуй

Дугуйн спорт уламжлал ёсоор дөрвөн төрлөөр болно. Спортын дугуйн төрлөөр (BMX) 2000 оны арванхоёрдугаар сарын 31-нээс өмнө төрсөн, багадаа 18 настай тамирчид оролцох ёстой. Олимпийн хороонд багтдаг нэг улсаас эрэгтэй, эмэгтэй тус бүр хоёр тамирчин оролцож болох аж.

Түүнчлэн дэлхий дахинд түгээмэл хэрэглэгддэг уулын дугуйн төрөл болно. Уулын дугуйн спортын талаар товч мэдээлэл хүргэхэд 1970 оноос энэ төрлийн дугуйг Сан Франциско хотод үйлдвэрлэж, худалдаанд гаргасан. Харин албан ёсоор 1981 онд Нью-Йорк хотод болсон дугуйн үзэсгэлэнгээр олон нийтэд танилцуулжээ. Уулын дугуйг анх үйлдвэрлэгчид олон нийтийн хэрэгсэл биш хэмээн зарлаж байсан ч зөвхөн АНУ-д зарагдаж буй нийт дугуйны 80 хувийг энэ төрлийн дугуй эзэлдэг гэнэ.

Түүнчлэн замын дугуйн уралдаан, налуу замын дугуйн уралдаан Азийн наадмын хөтөлбөрт бий.

Усанд үсрэлт

Усан спорт сонирхогчдын хувьд олон үзэгчтэй спортын төрөл. Эрэгтэй болон эмэгтэй тамирчид 1 метр, 3 метр, 10 метр тавцангаас үсрэх болон 3 метрийн синхрон, 10 метрийн синхрон үсрэлтээр медальтнууд шалгаруулна. Энэ төрлийн спорт анхны Азийн наадмын хөтөлбөрөөс хойш жил бүр багтаж ирсэн. Хятадууд зөвхөн энэ төрөлд 70 гаруй алтан медаль хүртсэн юм.

Морины үзүүлбэрийн төрөл

Энэ төрлийн спорт 1982 оны Шинэ Дэлигийн Азийн наадмаас хойш хөтөлбөрт багтах болжээ. Хэрвээ оролцогчид нь бүрдвэл нийт зургаан төрлөөр медальтнууд шалгаруулдаг. Япон, БНСУ-ын тамирчид тэргүүлдэг аж. Зарим Азийн наадамд оролцогч дутуугаас бүх төрлөөр зохиогддоггүй.

Туялзуур сэлэм

Сэлмээр тулалдах спортын төрөл. Туялзуур сэлэм 1974 оны Теграны Азийн наадмаас хойш хөтөлбөрт багтаж буй. Дунд нь нэг удаа буюу 1982 онд өнжсөн.

Эрэгтэй, эмэгтэй зургаан төрлөөр аварга тодорно. Хятад болон БНСУ-ын баг тамирчид хүчтэй өрсөлддөг.

Хөлбөмбөг

Дэлхий даяар хамгийн олон хүн сонирхдог спортын төрөл бол хөлбөмбөг.

Эрчүүд 1951 оны анхны Азийн наадмаас хойш, харин эмэгтэйчүүд нь 1990 онд Бээжингийн Азийн наадмаар хөтөлбөрт багтсан.

2002 оны Бусаны Азийн наадмаас хойш 23-аас доош насны хөлбөмбөгчид тус тэмцээнд оролцох болжээ. БНСУ болон Ираны шигшээ баг түрүү байрны төлөө хүчтэй өрсөлддөг. Харин эмэгтэй төрөлд Хойд Солонгос болон Хятадын түрүүлэх магадлалтай багийн тоонд орно.

Гольф

Гольф 1982 оноос хойш Азийн наадмын хөтөлбөрт багтсан. Эрэгтэй, эмэгтэй ганцаарчилсан болон багийн төрөлд аваргаа тодруулна. БНСУ-ын баг тамирчид хүчтэй өрсөлддөг.

Гандбол

Гандболын төрөл бол сагсан бөмбөгийн төрөлд хамаардаг бөмбөгтэй спорт. Хоёр баг тус бүр долоон тоглогчтой талбайд өрсөлдөх бөгөөд зургаан довтлогч, нэг хаалгачтай тоглоно. Хоёр баг 30 минутаар хоёр үе тоглоно.

Тус спорт 1982 оны Азийн наадмаас хойш хөтөлбөрт багтсан. БНСУ-ын баг тамирчид ноёрхдог.

Хоккей

Бөмбөгтэй хоккей, зүлэгний хоккей хэмээн олон нэр ашигладаг ч албан ёсны нэршил нь хоккей. Энэ спортын төрөл нь хоёр баг талбайд нийт 11 тоглогчтой өрсөлдөх бөгөөд нэг хаалгач, бусад нь довтлогчид байдаг.

Эрэгтэй хоккейн төрөл 1958 оны Токиогийн Азийн наадмаас хойш, харин эмэгтэйчүүд 1982 оны Азийн наадмаас хойш энэ хөтөлбөрт багтах болсон. БНСУ, Энэтхэг, Пакистан, Хятадын тамирчид тэргүүлдэг.

Усны мотоцикл

Азийн наадмын хөтөлбөрт шинээр нэмэгдсэн. Азийн элсний наадамд анх багтаж, нийт зургаан төрлөөр түрүү байр шалгаруулсан удаатай.

Жүдо

Монголчуудын сайн мэдэх, бас их найдвар тавьдаг гол спортын нэг. Азийн наадмын хөтөлбөрт 1986 оны Сөүлийн наадмаас хойш багтах болсон юм. Эрэгтэйчүүдийн 60, 66, 73, 81, 90, -100 болон +100 кг, эмэгтэйчүүдийн 48, 52, 57, 63, 70, 78 болон +78 кг аварга тодрох аж. Япон болон БНСУ-ын тамирчид алтын төлөө хүч өрсөлддөг.

Жүжицү

Жүжицү бөхийн төрөл Азийн наадмын хөтөлбөрт шинээр багтжээ. Барилдааны хувьд жүдотой төстэй ч дүрэм нь өөр.

Кабадди

Кабадди бол Энэтхэгээс гаралтай спорт. Нэг багт долоон тамирчин байх бөгөөд эрэгтэй төрөлд 10 х 13 метрийн талбайд, эмэгтэйчүүд 8 х 12 метрийн талбайд өрсөлдөнө. 1990 оноос хойш Азийн наадмын хөтөлбөрт багтсан энэ спортын эрэгтэй, эмэгтэй төрөлд энэтхэгчүүд алтан медалиа алдаж үзээгүй.

Тус спортын дүрмийн хувьд довтлогч багаас нэг хүн эсрэг багийн долоон хүний эсрэг гарах бөгөөд өрсөлдөгч багийнхаа хамгаалагчид хүрээд буцаж өөрийн талбайд очих ёстой аж.

Каратэ

Японы тулааны урлагийн нэг каратэ нь 1994 оны Хирошимагийн Азийн наадмаас хойш хөтөлбөрт багтсан.

Кураш

Кураш бол Узбекистанаас гаралтай бөхийн төрөл юм. Кураш гэдэг нь түрэг хэлээр бөх гэсэн утгатай. Төв Азийн орнуудад өндөр хөгжсөн.

Онооны систем нь Халал, Ямбош, Чала гэдэг. Бөх нь халал оноо авбал ялсанд тооцогдоно. Цэвэр ялахын тулд өрсөлдөгч бөхөө нуруугаар нь унагаах ёстой. Харин нуруугаар нь унагааж чадаагүй ч мэх хийгээд оноо авсан бол ямбош өгнө. Хоёр удаа ямбош болвол тухайн бөх хожно. Харин хийсэн мэх нь халал, ямбош шиг оновчтой болоогүй ч оноо авах тохиолдолд чала өгнө. Кураш барилдааны турш идэвхгүй барилдвал гурван удаа торгодог. Эхний торгуулийг тамбик, хоёрдугаар торгуулийг дакки, харин гирром буюу гурав дахиа торгуулвал барилдаанаа дуусгаж, хасагдсанд тооцно.

Орчин үеийн таван төрөлт

Орчин үеийн таван төрөлт (Modern pentathlon) нь буудлага, туялзуур сэлэм, усанд сэлэлт, морин спорт, гүйлт хэмээх 5 төрлийн спортоор өрсөлддөг, спортын холимог төрөл юм. Тамирчид туялзуур сэлмээр өрсөлдөж, 200 метр усанд сэлээд морь унаж даалгавар гүйцэтгэх бөгөөд, дараа нь гар буугаар бай онож, эцэст нь 3200 метрт гүйнэ.

Орчин үеийн таван төрөлт спорт 1994 оны Азийн наадмаас хойш хөтөлбөрт багтсан ч Инчёны Азийн наадам хүртэл ердөө дөрвөн удаа л болжээ.

Шүхрийн спорт

Шүхрээр буулт хийх энэ төрлийн спортыг (Paragliding) хэмээн нэрлэдэг. Азийн наадмын хөтөлбөрт анх удаа багтсан. Энэ спортод гурван төрөл байдаг бөгөөд энэ удаагийн наадамд кросс болон аеробатик уралдаанаар зохиогдох аж.

Пинтак силат

Индонезийн тулааны урлаг. Энэ удаагийн Азийн наадамд үзүүлэх тэмцээн маягаар болох аж.

Дугуйт тэшүүр

Эрэгтэй, эмэгтэй 20000 метрийн уралдаанаар энэ тэмцээн зохиогдоно. Түүнчлэн скейтбордын төрлөөр дөрвөн аварга шалгаруулах гэнэ.

Сэлүүрт завь

Сэлүүрт завины төрөл 1982 оны Шинэ Дэлигийн Азийн наадмаас хойш хөтөлбөрт багтсан. Нийт 22 төрлөөр эрэгтэй 12, эмэгтэй 10 төрөлд медальтнууд шалгаруулдаг. Гэхдээ дөрвөн жилийн өмнө эрэгтэй, эмэгтэй 7 төрөлд аварга тодруулжээ. Азид болж буй сэлүүрт завины төрөлд хятадууд манлайлдаг.

Рагби

Мэргэжлийн рагбичид талбайд 15 тамирчинтай байдаг бол олимпийн төрөлд долоон тамирчинтай рагби 7 төрөл нь багтсан. Мэргэжлийн багт эхний хагас нь 40 минут үргэлжилдэг бол энэ төрөлд долоон минут тоглоно.

Рагби 1998, 2002 оны Азийн наадамд багтсан ч 2006 оноос рагби 7 нь л багтах болжээ. 2010 оноос хойш эмэгтэйчүүдийн ангилал нь хасагдсан.

Дарвуульт завь

Дарвуульт завь анх 1970 оны Азийн наадамд багтсан ч дөрвөн жилийн дараа зохиогдоогүй. Түүнээс хойш Азийн наадмын хөтөлбөрийн салшгүй нэг хэсэг болсон юм.

Самбо

Самбо бол ОХУ-аас гурванаралтай бөхийн төрөл. Бөх, жүдо, жүжицү, бокс зэрэг тулааны спортыг нэгтгэсэн бөхийн спорт юм. Энэ удаагийн азийн наадамд анх удаа самбо бөхийн төрөл нэмэгдсэн билээ.

Буудлага

Буудлагын спорт 1954 оноос хойш Азийн наадмын хөтөлбөрт багтсан. 1978 оноос хойш хятадууд буудлагаар алтан медалиа алдаж үзээгүй аж.

Софт теннис

Теннисний талбайд илүү жижиг бөмбөгөөр тоглохыг софт теннис хэмээн нэрлэдэг. Энэ спорт анх 1885 онд Японд үүссэн.

Спорт авиралт

Спорт авиралтын төрөл шинээр Азийн наадмын хөтөлбөрт багтсан. Энэ спорт мөн олимпийн төрөлд багтсан билээ.

Скуаш

Скуаш 1998 оноос хойш Азийн наадмын төрөлд багтаж, тэр үеэс огт өнжөөгүй. Малайз улс энэ төрөлд манлайлдаг.

Усанд сэлэлт

Усанд сэлэлтийн төрөл 1951 оны Азийн наадмаас хойш хөтөлбөрт багтсан. Япончууд энэ төрөлд давамгайлдаг бөгөөд 17 удаагийн Азийн наадамд нийт 258 алтан медаль хүртсэн аж.

Ширээний теннис

Ширээний теннис 1958 оны Азийн наадмын хөтөлбөрт багтсан ч 1970 онд өнжиж байв. Нийт долоон төрөлд аваргаа тодруулах аж. Хятадууд маш хүчтэй өрсөлдөгчийн тоонд орно.

Таеквондо

Солонгосын тулааны урлаг. Таеквондо 1986 онд Сөүлийн наадмын хөтөлбөрт багтсан ч 1990 онд өнжсөн. Эрэгтэй, эмэгтэй найман жинд алтан медалийн төлөө өрсөлддөг.

Теннис

Хамгийн их хүн сонирхдог спортын нэг. 1958 онд анх Азийн наадмын хөтөлбөрт багтсан ч 1970 онд өнжсөн удаатай. Эрэгтэй, эмэгтэй ганцаарчилсан болон хос, холимог хос төрлөөр өрсөлддөг.

Триатлон

Триатлон бол орчин үеийн спортын нэг. Усанд сэлэлт, дугуй болон гүйлтийг хослуулсан спортын төрөл юм. 2006 оны Дохагийн Азийн наадмын хөтөлбөрт багтсанаас хойш тогтмол өрсөлдөж буй. Япончууд энэ төрөлд тивдээ давамгайлдаг.

Волейбол

Эрэгтэй волейболчид 1958 оноос, эмэгтэйчүүд 1962 оноос хойш Азийн наадамд багтах болсон. Япон болон Хятадын тамирчид тивдээ тэргүүлдэг.

Усны поло

Усны поло бол багийн спорт. Нэг багт долоон тоглогч (зургаан довтлогч, нэг хаалгач) байх бөгөөд дөрвөн үетэй, үе тус бүр найман минутаар үргэлжилнэ. 1951 оноос хойш Азийн наадмын хөтөлбөрт багтсан. Хятад, Казахстан, Японы баг хүчтэй өрсөлддөг.

Хүндийн өргөлт

Азийн наадмын хөтөлбөрт анх багтсан цагаас хойш өнжөөгүй спортын нэг бол хүндийн өргөлт. 1998 оноос хойш эрэгтэй долоо, эмэгтэй зургаан жинд аваргаа тодруулах болжээ. Хятад, Иран, Өмнөд Солонгосын баг тамирчид онцгой амжилт үзүүлдэг.

Чөлөөт/Сонгомол бөх

Азийн хоёрдугаар наадмаас хойш буюу 1954 оноос тус наадмын хөтөлбөрт багтсан. Чөлөөт болон сонгомол бөхөөр өрсөлдөнө. Эмэгтэй чөлөөт бөх 2002 оны Бусаны Азийн наадмаас хойш нэмэгдсэн юм.

Ушу

Хятадын тулааны урлаг. 1990 онд Бээжингийн Азийн наадмаас хойш одоог хүртэл Азийн наадмын хөтөлбөрт багтсан. Урлаг болон тулаан хэмээх хоёр төрлөөр зохиогддог. Урлагийн тоглолт нь үзүүлэн маягаар болдог аж. Манай улс энэ төрлөөр хоёр хүрэл медаль хүртээд амжсан.

Гимнастик

Уран сайхны гимнастик, олимпийн гимнастик, трамплон гимнастик зэрэг гурван төрлөөр болно.

сэтгэгдэл үлдээх